الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
142
دقائق العلاج ( فارسي )
مىكنند . اگر بيمار بيش از اندازه قى كند خوردن خوابآور ، بستن بازوها و پاها ، ضماد داروى قابض نيروبخش معطر بر معده و گذاردن دستها و پاها در آب سرد مفيد است . اگر بيمار خون قى كند عصاره خرفه و گل ارمنى و چيزهاى لينتآور به او بخوران ، اگر در زير استخوانهاى دنده در پهلو كششى احساس كرد آب گرم بر آن بريز و روغنهاى نرمكننده بمال و اگر گزشى در معده او باشد آبگوشت چربى به او بخوران و با روغن بنفشه شكم را چرب كن . و اگر بيمار تشنج پيدا كند آب عسل و روغنهاى ترياقى به او مىخورانند . اگر بيمار بخواب رود بايد در گوش او بدمند اما اگر بيمار پس از نوشيدن قىآور قى نكند بايد او را تنقيه كنند و بايد آب عسل بنوشد و روغنهاى ترياقى بخورد . قىآورهاى نيرومند بر چهار قسمند : تركيبات تربدى ، تركيبات زاجى ( سولفات و سولفاتهاى مضاعف آهن ) ، تركيبات انتيموان و خربق و همه اينها جدا قوى هستند . تركيبهاى تربدى عبارتند از : دويست و چهل سانتىگرم تربد معدنى محلول ( كالومل ) كه قىآورى براى دفع اخلاط است و با اينهمه مسهل هم هست و براى خوردن آن بايد دارو را در داخل مقدارى برنج پخته يا آرد برنج و يا مغز نان بگذارند و نجويد ، فرو ببرند بهطورىكه به دندانها نرسد و گاه اين دارو در صفرائيها سبب ورم حلق و دهن مىشود و در آن سوزش و دردى پديد مىآورد زيرا يك خاصيت جيوه برانگيختن بيماريهاى نهانى حلق و دهان است زيرا روحانيت « 1 » دارد و به طرف بالا مىگرايد و چون پوسته دهن سست مىباشد آن را مىآزارد اما آنطور كه پس از اين خواهيم گفت به زودى بهبود مىيابد . همچنين تربد معدنى تصعيد شده و محلول در روح الكبريت
--> ( 1 ) منظور آنست كه زود جذب شده و در اندامهاى بالاى بدن اثر مىگذارد . مترجم